Bỏ qua tới nội dung

Miễn phí vận chuyển toàn quốcHàng chính hãng nhập khẩu từ ÚcĐổi trả trong 7 ngàyTư vấn Zalo/Hotline 0932 196 075

Perdays
Mum's Hub · Sức khoẻ mẹ bầu

Táo bón khi mang thai: nguyên nhân và 8 cách cải thiện an toàn

Táo bón khi mang thai: nguyên nhân và 8 cách cải thiện an toàn

Táo bón khi mang thai rất thường gặp, chủ yếu do nội tiết progesterone làm ruột co bóp chậm lại, cộng thêm viên sắt, tử cung lớn dần và việc ít vận động. Phần lớn trường hợp cải thiện được bằng chất xơ, nước và vận động nhẹ mỗi ngày. Mẹ không nên tự dùng thuốc nhuận tràng khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

Táo bón khi mang thai phổ biến đến mức nào?

Theo Cleveland Clinic, cứ khoảng 5 mẹ bầu thì có 1 mẹ bị táo bón vào một thời điểm nào đó trong thai kỳ. Táo bón có thể bắt đầu ngay từ tháng thứ nhất hoặc thứ hai và dễ gặp nhất ở 3 tháng cuối (nguồn: Cleveland Clinic).

Biểu hiện thường gặp là đi ngoài thưa hơn bình thường, phân khô cứng, phải rặn nhiều, cảm giác đi chưa hết hoặc đầy bụng. Táo bón thường không gây biến chứng lâu dài, nhưng rặn mạnh nhiều lần có thể dẫn đến trĩ hoặc nứt hậu môn, khiến mẹ khó chịu hơn.

Nguyên nhân gây táo bón khi mang thai

Nội tiết progesterone

Progesterone làm cơ trơn của ruột giãn ra, ruột co bóp yếu hơn, phân di chuyển chậm và nằm lâu trong ruột nên bị hút bớt nước, trở nên khô cứng. NHS cũng cho biết thay đổi nội tiết có thể gây táo bón từ rất sớm trong thai kỳ (nguồn: NHS).

Viên sắt

Sắt trong viên bổ sung là một nguyên nhân hay gặp. Tuy vậy, sắt vẫn cần thiết trong thai kỳ, nên mẹ không tự ngừng mà trao đổi với bác sĩ (xem cách số 7 bên dưới).

Tử cung lớn dần

Tử cung nặng dần theo sự phát triển của bé, đè lên trực tràng và ruột, làm việc đi ngoài khó hơn, nhất là những tháng cuối.

Ít vận động, uống ít nước, ăn ít chất xơ

Mệt mỏi, nghén hoặc bận rộn khiến nhiều mẹ ít đi lại, uống ít nước và ăn ít rau quả. Đây là những yếu tố mẹ có thể chủ động thay đổi.

Bàn tay cầm bát trái cây nhiều màu, xung quanh là các lát cam, bưởi và quả mọng Rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt là nguồn chất xơ dễ tìm trong bữa ăn của mẹ bầu. (Ảnh minh họa)

8 cách cải thiện táo bón khi mang thai an toàn

1. Tăng chất xơ từ từ

Cleveland Clinic gợi ý mẹ bầu ăn khoảng 25–30 g chất xơ mỗi ngày. Nguồn chất xơ dễ tìm: gạo lứt, bánh mì nguyên cám, yến mạch, rau xanh, khoai lang, các loại đậu và trái cây (nguồn: NHS). Nên tăng dần trong vài ngày để bụng quen, tránh đầy hơi.

2. Uống đủ nước

Bộ Y tế khuyên phụ nữ mang thai uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày và chủ động tránh táo bón bằng chế độ ăn, uống, sinh hoạt hợp lý (nguồn: Bộ Y tế, QĐ 1139/QĐ-BYT). Chất xơ cần có nước mới làm mềm phân được. Mẹ có thể xem thêm bà bầu uống nước bao nhiêu là đủ.

3. Vận động nhẹ nhàng mỗi ngày

Đi bộ, bơi, yoga cho bà bầu giúp ruột hoạt động đều hơn. Cleveland Clinic gợi ý khoảng 20–30 phút vận động vừa sức, ít nhất 3 lần mỗi tuần, sau khi hỏi bác sĩ bài tập nào phù hợp. Mẹ có thể tham khảo các động tác trong bài yoga cho mẹ bầu tại nhà.

4. Đi vệ sinh đúng giờ, không nhịn

Tập thói quen đi vệ sinh vào một khung giờ cố định, ví dụ sau bữa sáng, và đi ngay khi có cảm giác buồn đi ngoài (nguồn: NHS). Nhịn lâu khiến phân càng khô và khó ra hơn.

5. Ngồi đúng tư thế

Khi ngồi bồn cầu, mẹ kê chân lên một chiếc ghế thấp để đầu gối cao hơn hông nếu được. Tư thế này giúp việc đi ngoài dễ hơn, không cần rặn mạnh.

6. Thêm trái cây giàu sorbitol

Một số loại quả như táo, mơ, nho, mâm xôi, dâu tây chứa sorbitol, chất có tác dụng nhuận nhẹ. Mẹ có thể kết hợp thêm cám lúa mì, yến mạch hoặc hạt lanh vào bữa ăn, tăng dần từng chút.

7. Hỏi bác sĩ nếu viên sắt làm mẹ táo bón

Nếu táo bón xuất hiện hoặc nặng hơn sau khi uống sắt, mẹ hỏi bác sĩ xem có thể đổi sang loại khác hoặc điều chỉnh cách dùng hay không. Mẹ không tự ngừng sắt, vì bác sĩ cần cân nhắc cả nguy cơ thiếu máu. Bài uống sắt lúc nào có thêm gợi ý về thời điểm uống.

8. Chỉ dùng thuốc nhuận tràng khi đã hỏi ý kiến

Khi thay đổi ăn uống, vận động mà vẫn không cải thiện, bác sĩ có thể kê thuốc làm mềm phân hoặc chất xơ bổ sung. Một số thuốc nhuận tràng có thể gây mất nước, rối loạn điện giải; dầu thầu dầu và dầu khoáng chỉ dùng khi bác sĩ khuyên (nguồn: Cleveland Clinic). Thuốc nhuận tràng nếu được dùng cũng chỉ nên dùng trong thời gian ngắn.

Táo bón khi mang thai và bệnh trĩ

Táo bón có thể gây trĩ. Dấu hiệu gồm ngứa, đau rát hoặc sưng quanh hậu môn, đau khi đi ngoài, sờ thấy cục nhỏ ở hậu môn, chảy máu đỏ tươi sau khi đi ngoài (nguồn: NHS).

  • Giữ phân mềm và đều đặn bằng các cách ở trên, tránh rặn mạnh.
  • Không ngồi hoặc đứng quá lâu một chỗ.
  • Chườm khăn mát vắt ráo lên vùng đau.
  • Vệ sinh bằng giấy ẩm, thấm nhẹ cho khô thay vì chà xát.
  • Không tự dùng kem bôi hay thuốc trĩ khi chưa hỏi bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc dược sĩ.

Những điều mẹ không nên tự làm

  • Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của thầy thuốc, kể cả thuốc nhuận tràng, thuốc thụt.
  • Không dùng bài thuốc, thảo dược không rõ nguồn gốc để "thông ruột".
  • Không nhịn ăn hay bỏ bữa để bụng "nhẹ" hơn; bé vẫn cần mẹ ăn đủ chất.
  • Không tăng chất xơ ồ ạt trong một ngày mà quên uống nước, vì có thể khiến mẹ đầy bụng hơn.

Men vi sinh và gợi ý từ Perdays

Men vi sinh (probiotics) là những vi sinh vật sống được dùng với mục đích có lợi cho sức khỏe (nguồn: NCCIH). Với táo bón khi mang thai, nền tảng vẫn là chất xơ, nước, vận động và thói quen đi vệ sinh. Men vi sinh chỉ là phần bổ sung cho hệ tiêu hoá, không thay cho các bước trên hay cho chỉ định của bác sĩ. Mẹ có thể đọc thêm cách phân biệt men vi sinh và men tiêu hoá.

  • Perdays Probiotic 360° & Vitamin D: 13 chủng lợi khuẩn kết hợp vitamin D3; hỗ trợ tốt cho tiêu hoá. Người đang nôn mửa cần hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi dùng. Cách dùng: 1 viên mỗi sáng.

Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Khi nào cần đi khám ngay?

Mẹ nên đi khám sớm nếu táo bón kéo dài vài tuần dù đã tự chăm sóc, hoặc đi ngoài vẫn rất khó khăn (nguồn: Cleveland Clinic). Cần gặp bác sĩ khi có một trong các dấu hiệu sau (nguồn: NHS):

  • Có máu trong phân hoặc chảy máu hậu môn.
  • Đau bụng.
  • Sụt cân dù không cố giảm cân, hoặc lúc nào cũng mệt mỏi.
  • Thói quen đi ngoài thay đổi đột ngột, thường xuyên đầy bụng.

Đặc biệt, nếu mẹ đau bụng dữ dội hoặc đau thành cơn, kèm ra máu hay ra nước âm đạo, cảm thấy thai cử động khác thường, hãy đến cơ sở y tế ngay. Đây là những dấu hiệu bất thường trong thai kỳ cần được khám lại ngay theo hướng dẫn của Bộ Y tế, không nên nghĩ đơn giản là do táo bón.

Câu hỏi thường gặp về táo bón khi mang thai

Táo bón khi mang thai có ảnh hưởng đến thai nhi không?

Táo bón thông thường không gây biến chứng lâu dài và không trực tiếp ảnh hưởng đến bé. Điều mẹ cần tránh là rặn quá mạnh, vì có thể gây trĩ hoặc nứt hậu môn, làm mẹ đau và khó chịu.

Bà bầu bị táo bón có được uống thuốc nhuận tràng không?

Có một số loại có thể dùng trong thai kỳ, nhưng không phải loại nào cũng đã được nghiên cứu đầy đủ ở mẹ bầu. Mẹ chỉ dùng khi bác sĩ hoặc dược sĩ đã tư vấn loại, liều và thời gian dùng.

Uống sắt bị táo bón có nên ngừng không?

Mẹ không nên tự ngừng. Hãy báo bác sĩ để được cân nhắc đổi loại sắt, điều chỉnh liều hoặc cách uống, trong khi vẫn tăng chất xơ, uống đủ nước và vận động.

Mẹ bầu bị táo bón nên ăn gì?

Mẹ ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám; rau xanh, khoai lang, các loại đậu; trái cây như táo, lê, nho, dâu tây. Ăn kèm đủ nước và tăng chất xơ dần dần để bụng quen.

Sau sinh còn bị táo bón thì sao?

Một số mẹ vẫn táo bón trong thời gian đầu sau sinh. Nếu tình trạng kéo dài sau khi sinh, mẹ nên báo bác sĩ để được tư vấn, đặc biệt khi đang có vết khâu tầng sinh môn hoặc vết mổ.

Mẹ còn băn khoăn?

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Mẹ cần tư vấn dưỡng chất theo tuần thai, gửi câu hỏi cho Perdays nhé.

Thấy hữu ích? Chia sẻ cho mẹ bầu khác