Chồng cần làm gì khi hai vợ chồng chuẩn bị mang thai?
Tham vấn y khoaBS. Mai Giáng Khuê (Kate Mai), ngày 17 tháng 11, 2026 7 phút đọc
Khi hai vợ chồng chuẩn bị mang thai, người chồng nên bắt đầu thay đổi từ khoảng 3 tháng trước, vì quá trình sinh tinh kéo dài khoảng 74 ngày và tinh trùng còn cần thêm thời gian để trưởng thành. Những việc quan trọng nhất là đi khám sức khỏe, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, giữ cân nặng hợp lý, tránh để tinh hoàn bị nóng và cùng vợ theo dõi những ngày dễ thụ thai.
Vì sao chồng chuẩn bị mang thai cùng vợ lại quan trọng?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vô sinh là bệnh của hệ sinh sản ở nam hoặc nữ, nghĩa là nguyên nhân khó có thai có thể đến từ cả hai phía (nguồn: WHO). Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) lưu ý béo phì, tiểu đường và giãn tĩnh mạch thừng tinh là những tình trạng có thể làm giảm chất lượng tinh trùng (nguồn: CDC).
Một số bệnh nhiễm trùng ở chồng như bệnh lây qua đường tình dục, cúm hay sởi cũng có thể lây sang vợ và ảnh hưởng đến thai kỳ. Vì vậy, sự chuẩn bị của người chồng góp phần bảo vệ cả vợ và em bé sau này.
Tinh trùng cần bao lâu để hình thành?
Quá trình sinh tinh, từ tế bào gốc đến tinh trùng, kéo dài khoảng 74 ngày (nguồn: International Journal of Molecular Sciences). Sau đó, tinh trùng cần thêm khoảng 12 ngày để trưởng thành trong mào tinh (nguồn: StatPearls). Nói cách khác, thay đổi lối sống hôm nay sẽ phản ánh lên tinh trùng sau khoảng 3 tháng.
Điều này không có nghĩa phải chờ đủ 3 tháng mới được thử có thai. Khi vợ chồng chuẩn bị mang thai, hai người vẫn có thể bắt đầu thử bất cứ lúc nào, nhưng nên thay đổi thói quen càng sớm càng tốt và duy trì lâu dài.
Chồng chuẩn bị mang thai cùng vợ cần khám những gì?
Theo hướng dẫn của CDC về chăm sóc trước khi có con cho nam giới, bác sĩ thường hỏi tiền sử bệnh, kế hoạch sinh con, thói quen hút thuốc, uống rượu; kiểm tra cân nặng, huyết áp; sàng lọc tiểu đường, trầm cảm; rà soát tiêm chủng và tư vấn xét nghiệm các bệnh lây qua đường tình dục (nguồn: CDC). Chồng có thể đi cùng vợ trong buổi khám tiền thai sản và thường được làm:
- Công thức máu, để cùng vợ sàng lọc nguy cơ mang gen thalassemia.
- Xét nghiệm viêm gan B, HIV, giang mai.
- Đường huyết, huyết áp, chỉ số BMI.
- Rà soát các mũi tiêm như sởi, rubella, viêm gan B, cúm.
Tinh dịch đồ không phải xét nghiệm bắt buộc với mọi người. Bác sĩ nam khoa thường chỉ định khi hai vợ chồng đã cố gắng một thời gian chưa có thai, hoặc khi chồng có yếu tố nguy cơ như giãn tĩnh mạch thừng tinh, từng chấn thương hay phẫu thuật vùng bẹn bìu, từng bị quai bị có biến chứng viêm tinh hoàn.
Vận động đều đặn giúp người chồng giữ cân nặng hợp lý trong giai đoạn chuẩn bị có con (Ảnh minh họa)
Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và tránh chất kích thích
NHS khuyên nam giới muốn có con nên bỏ thuốc lá, uống rượu không quá 14 đơn vị cồn mỗi tuần (theo cách tính của Anh) và chia ra ít nhất 3 ngày, đồng thời tránh các chất như steroid đồng hóa hay cocaine (nguồn: NHS). Với thói quen nhậu của nhiều gia đình Việt, cách dễ áp dụng nhất là uống ít, không uống say và có nhiều ngày không uống trong tuần.
Bỏ thuốc lá còn giúp vợ tránh khói thuốc thụ động, nên đây là thay đổi có lợi cho cả nhà. Nếu đang dùng thuốc tăng cơ, thuốc chứa nội tiết tố hay thuốc điều trị bệnh mạn tính, chồng nên hỏi bác sĩ trước khi tiếp tục hoặc ngừng, không tự ý thay đổi.
Giữ cân nặng hợp lý, ăn uống cân bằng và vận động
Béo phì có liên quan đến giảm nồng độ testosterone, chất lượng tinh dịch kém hơn và giảm khả năng sinh sản (nguồn: CDC). NHS khuyên nam giới thừa cân nên giảm cân khi chuẩn bị có con.
Bữa ăn nên có nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đạm từ cá, thịt nạc, trứng, các loại đậu và hạt. Vận động đều đặn, ngủ đủ giấc cũng giúp kiểm soát cân nặng và căng thẳng. Hai vợ chồng có thể cùng tham khảo gợi ý ăn gì để dễ thụ thai và nấu chung một thực đơn.
Tránh để tinh hoàn bị nóng và hạn chế tiếp xúc hóa chất
Tinh hoàn cần nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt một chút để sản xuất tinh trùng. NHS khuyên mặc đồ lót rộng, vì đồ lót chật có thể làm tăng nhiệt độ tinh hoàn (nguồn: NHS). Mayo Clinic gợi ý hạn chế xông hơi, ngâm bồn nước nóng, ngồi lâu và không đặt máy tính xách tay trực tiếp lên đùi (nguồn: Mayo Clinic).
Nếu công việc phải tiếp xúc thuốc trừ sâu, dung môi hay kim loại nặng, chồng nên dùng đồ bảo hộ đầy đủ và cố gắng hạn chế tiếp xúc, theo khuyến nghị của NHS.
Đồng hành cùng vợ trong giai đoạn chuẩn bị
- Cùng vợ đi khám, cùng nghe tư vấn, nhắc nhau ngủ sớm và ăn uống điều độ.
- Hiểu cách tính ngày rụng trứng, nhưng đừng biến chuyện vợ chồng thành lịch làm nhiệm vụ. NHS khuyên quan hệ đều đặn 2–3 ngày một lần khi muốn có con (nguồn: NHS).
- Chia sẻ việc nhà, lắng nghe khi vợ lo lắng, cùng nhau giữ tinh thần thoải mái.
- Nhắc vợ bổ sung folate theo khuyến nghị và cùng tìm hiểu chuẩn bị mang thai nên uống gì.
Perdays đồng hành cùng bố mẹ giai đoạn chuẩn bị
Khi vợ chồng chuẩn bị mang thai, cả hai cần chế độ ăn đa dạng, đủ vitamin và khoáng chất; riêng người vợ được WHO khuyến nghị bổ sung 400 mcg axit folic mỗi ngày từ khi bắt đầu muốn có thai (nguồn: WHO). Nếu muốn chọn sản phẩm bổ sung, gia đình có thể tham khảo:
- Perdays Men's Cleanse & Fertility Support: công thức thảo dược dành cho nam giới; bổ sung dưỡng chất cho nam giới giai đoạn chuẩn bị làm bố. Cách dùng theo hướng dẫn trên nhãn.
- Combo chuẩn bị mang thai cho bố và mẹ: bộ gồm Perdays Men's Cleanse & Fertility Support cho bố; Perdays Activated Folate & B-Vitamins (hỗ trợ cải thiện sức khỏe, dành cho phụ nữ chuẩn bị mang thai và đang mang thai) và Perdays Probiotic 360° & Vitamin D (hỗ trợ tốt cho tiêu hóa; người đang nôn mửa cần hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi dùng) cho mẹ. Công dụng và cách dùng theo từng sản phẩm trong bộ, xem hướng dẫn trên nhãn.
Nếu chồng đang dùng thuốc vì bệnh mạn tính, hãy hỏi bác sĩ trước khi dùng thêm sản phẩm bổ sung.
Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Khi nào cần đi khám ngay?
- Đau hoặc sưng tinh hoàn đột ngột, dữ dội: cần đến cơ sở y tế cấp cứu.
- Sờ thấy khối cục ở tinh hoàn hoặc bìu.
- Tiết dịch bất thường ở dương vật, tiểu buốt, tiểu ra máu, vết loét vùng sinh dục.
- Rối loạn cương dương hoặc rối loạn xuất tinh kéo dài.
- Đã quan hệ đều đặn không tránh thai hơn 1 năm, hoặc 6 tháng nếu vợ từ 36 tuổi, mà chưa có thai (nguồn: NHS).
Câu hỏi thường gặp khi vợ chồng chuẩn bị mang thai
Chồng nên chuẩn bị trước khi có con bao lâu?
Lý tưởng là khoảng 3 tháng, tương ứng thời gian sinh tinh và trưởng thành của tinh trùng. Tuy vậy, không cần chờ đủ 3 tháng mới thử có thai; điều quan trọng là thay đổi sớm và duy trì.
Chồng có cần uống axit folic không?
Khuyến nghị bổ sung axit folic trước khi mang thai của WHO dành cho phụ nữ. Với nam giới, hiện chưa có khuyến nghị chung; chồng nên ăn đủ rau xanh, các loại đậu và hỏi bác sĩ nếu muốn dùng sản phẩm bổ sung.
Tinh dịch đồ là gì, khi nào cần làm?
Tinh dịch đồ là xét nghiệm đánh giá số lượng, khả năng di động và hình dạng tinh trùng. Bác sĩ thường chỉ định khi hai vợ chồng đã cố gắng một thời gian chưa có thai hoặc chồng có yếu tố nguy cơ.
Chồng uống rượu bia có ảnh hưởng đến khả năng có con không?
Có thể. CDC ghi nhận uống nhiều rượu và hút thuốc có liên quan đến chất lượng tinh trùng kém hơn. Trong thời gian chuẩn bị, chồng nên hạn chế tối đa rượu bia.
Chồng có cần tiêm phòng trước khi vợ mang thai không?
Nên rà soát. Nếu chồng chưa có miễn dịch với sởi, rubella hay chưa tiêm cúm, bệnh có thể lây sang vợ khi mang thai. Bác sĩ sẽ tư vấn mũi tiêm phù hợp.
Mẹ còn băn khoăn?
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Mẹ cần tư vấn dưỡng chất theo tuần thai, gửi câu hỏi cho Perdays nhé.






