Khám tiền thai sản gồm những gì? Danh sách xét nghiệm khi chuẩn bị mang thai
Tham vấn y khoaBS. Mai Giáng Khuê (Kate Mai), ngày 17 tháng 11, 2026 8 phút đọc
Khám tiền thai sản là lần kiểm tra sức khỏe của vợ, và nên có cả chồng, trước khi bắt đầu thử có thai, để phát hiện sớm bệnh lý, kiểm tra miễn dịch và hoàn thành các mũi tiêm cần thiết. Mẹ nên đi khám vài tháng trước khi định mang thai, vì một số vắc xin cần thời gian chờ và folate cần được bổ sung từ trước khi thụ thai.
Khám tiền thai sản là gì, vì sao nên đi khám?
Đây là buổi tư vấn và kiểm tra giúp bác sĩ đánh giá sức khỏe tổng quát, bệnh mạn tính, thuốc đang dùng và nguy cơ di truyền của hai vợ chồng. Thiếu máu, viêm gan B, chưa có miễn dịch rubella hay bệnh lây qua đường tình dục có thể không gây triệu chứng, nhưng ảnh hưởng đến thai kỳ nếu không được xử lý trước.
Theo Viện Sức khỏe Trẻ em và Phát triển Con người Hoa Kỳ, trước khi mang thai, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu kiểm tra miễn dịch rubella, sàng lọc lậu, giang mai, chlamydia, HIV, sàng lọc người mang gen bệnh di truyền, và xét nghiệm thiếu máu hoặc viêm gan tùy nguy cơ (nguồn: NICHD). Tại Việt Nam, Luật Dân số 2025 khuyến khích nam, nữ chủ động tiếp cận dịch vụ tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn (nguồn: Luật Dân số 2025, Điều 20).
Buổi khám cũng là dịp để bác sĩ đo huyết áp, cân nặng và tư vấn lối sống. NHS khuyên người chuẩn bị mang thai bỏ thuốc lá, không uống rượu, giữ cân nặng hợp lý và không tự ý ngừng thuốc kê đơn trước khi hỏi bác sĩ điều trị (nguồn: NHS).
Nên đi khám tiền thai sản khi nào?
Mẹ nên đi khám càng sớm càng tốt, lý tưởng là vài tháng trước khi bắt đầu thử có thai, để kịp tiêm phòng, điều trị bệnh nếu phát hiện và bổ sung folate. Riêng mũi sởi, quai bị, rubella, phụ nữ cần tránh mang thai ít nhất 4 tuần sau khi tiêm (nguồn: CDC).
Nếu đã có thai mà chưa kịp khám, mẹ đừng quá lo. CDC khuyến nghị mọi thai phụ được xét nghiệm HIV, viêm gan B, viêm gan C và giang mai ở lần khám thai đầu tiên của mỗi thai kỳ, kể cả khi đã từng xét nghiệm hoặc tiêm phòng (nguồn: CDC). Các mốc tiếp theo có trong bài lịch khám thai định kỳ theo tuần.
Danh sách xét nghiệm khi khám tiền thai sản
Bác sĩ sẽ chọn xét nghiệm theo tuổi, tiền sử và nguy cơ của từng người. Bảng dưới đây tổng hợp các mục thường gặp:
| Xét nghiệm | Mục đích | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tổng phân tích tế bào máu | Phát hiện thiếu máu, gợi ý nguy cơ mang gen thalassemia | Cả vợ và chồng nên làm |
| Nhóm máu ABO và Rh | Phát hiện mẹ có nhóm máu Rh âm để theo dõi khi mang thai | Thường chỉ làm một lần |
| Đường huyết lúc đói | Phát hiện tiểu đường, tiền tiểu đường | Thường cần nhịn ăn |
| Viêm gan B (HBsAg, anti-HBs) | Biết có mang virus hay đã có miễn dịch | Chưa có miễn dịch thì hỏi về tiêm phòng |
| HIV, giang mai | Phát hiện sớm, giảm nguy cơ lây sang con | Làm lại ở lần khám thai đầu |
| Rubella (kháng thể IgG) | Kiểm tra miễn dịch với rubella | Chưa có thì tiêm trước khi có thai |
| Viêm gan C, lậu, chlamydia | Sàng lọc nhiễm trùng không triệu chứng | Theo nguy cơ |
| Tổng phân tích nước tiểu | Gợi ý nhiễm trùng tiết niệu, bệnh thận | Lấy nước tiểu giữa dòng |
| Khám phụ khoa, sàng lọc cổ tử cung | Phát hiện viêm nhiễm, bất thường cổ tử cung | Nếu đã đến hạn sàng lọc |
| Tuyến giáp, siêu âm phụ khoa, CMV, toxoplasma | Đánh giá thêm | Chỉ khi có chỉ định |
Kết quả cần được bác sĩ đọc và tư vấn, mẹ không nên tự kết luận từ một chỉ số đơn lẻ.
Mẹ nên mang theo sổ tiêm chủng và kết quả xét nghiệm cũ để bác sĩ tư vấn đầy đủ hơn (Ảnh minh họa)
Sàng lọc thalassemia: mục quan trọng với gia đình Việt
Thalassemia (tan máu bẩm sinh) là bệnh di truyền gen lặn. Theo số liệu của Bộ Y tế, Việt Nam có hơn 10 triệu người mang gen bệnh; tỷ lệ mang gen ở người Kinh khoảng 9,8% và ở một số dân tộc lên tới 30–40% (nguồn: Báo Nhân Dân). Người mang gen thường khỏe mạnh nên khó tự nhận biết.
Nếu cả vợ và chồng cùng mang gen, con có nguy cơ mắc bệnh. Chuyên gia Viện Huyết học Truyền máu Trung ương khuyên các cặp đôi có ý định sinh con làm tổng phân tích tế bào máu; nếu thuộc nhóm nguy cơ, cần xét nghiệm sâu hơn để xác định đột biến gen (nguồn: Báo Đại biểu Nhân dân). Cặp đôi cùng mang gen nên được tư vấn trước khi có thai; khi đã mang thai, có thể được chẩn đoán trước sinh lúc thai 12–18 tuần tại cơ sở chuyên khoa (nguồn: Báo Nhân Dân).
Tiêm phòng trước khi mang thai
Mẹ nên mang theo sổ tiêm chủng để bác sĩ xem còn thiếu mũi nào.
- Sởi, quai bị, rubella (MMR): nhiễm rubella khi mang thai có thể gây hại nghiêm trọng cho thai nhi. CDC khuyên tiêm phòng rubella trước khi có thai; MMR là vắc xin sống nên không tiêm khi đang mang thai (nguồn: CDC).
- Thủy đậu: nếu chưa từng mắc hoặc chưa tiêm, mẹ hỏi bác sĩ về việc tiêm trước khi mang thai, vì đây cũng là vắc xin sống.
- Viêm gan B: chưa có kháng thể thì bác sĩ có thể tư vấn tiêm đủ liều.
- Cúm, ho gà, uốn ván: một số vắc xin có thể tiêm ngay trong thai kỳ theo lịch của bác sĩ.
Nếu lỡ có thai ngay sau khi tiêm vắc xin sống, mẹ hãy báo bác sĩ để được tư vấn, không tự xử lý.
Bổ sung folate từ trước khi thụ thai
Ống thần kinh của thai nhi khép lại rất sớm, thường trước khi nhiều mẹ biết mình có thai. Vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị phụ nữ uống 400 mcg axit folic mỗi ngày từ khi bắt đầu muốn có thai đến tuần thứ 12 của thai kỳ để phòng ngừa dị tật ống thần kinh; người từng có thai bị dị tật ống thần kinh cần liều cao hơn theo chỉ định của bác sĩ (nguồn: WHO). Hiệp hội Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ khuyên bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai (nguồn: AAFP).
Mẹ vẫn nên ăn rau lá xanh đậm, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và tham khảo nên ăn gì để dễ thụ thai hay vai trò của axit folic trong thai kỳ.
Chồng có cần khám tiền thai sản không?
Có. Sức khỏe của chồng ảnh hưởng đến khả năng thụ thai và có thể ảnh hưởng đến thai kỳ, ví dụ khi mang bệnh lây qua đường tình dục hoặc mang gen thalassemia. Chồng nên làm công thức máu, xét nghiệm viêm gan B, HIV, giang mai và xem lại lịch tiêm chủng; tinh dịch đồ chỉ làm khi có chỉ định. Chi tiết có trong bài chồng cần làm gì khi hai vợ chồng chuẩn bị mang thai.
Mẹ cần chuẩn bị gì trước buổi khám?
- Sổ tiêm chủng, kết quả khám hoặc xét nghiệm cũ, danh sách thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe đang dùng.
- Ngày đầu kỳ kinh gần nhất và độ dài chu kỳ vài tháng gần đây. Nếu muốn theo dõi thêm, mẹ có thể tìm hiểu cách tính ngày rụng trứng.
- Tiền sử sản khoa (sảy thai, sinh non, mổ lấy thai) và bệnh di truyền trong gia đình hai bên.
Gợi ý bổ sung từ Perdays khi chuẩn bị mang thai
Giai đoạn trước thụ thai là lúc cơ thể mẹ cần đủ folate theo khuyến nghị của WHO, bên cạnh chế độ ăn đa dạng. Nếu muốn chọn sản phẩm bổ sung, mẹ có thể tham khảo:
- Perdays Activated Folate & B-Vitamins: folate dạng hoạt hóa 5-MTHF (Quatrefolic®) 500 mcg cùng vitamin B2, B3, B6, B12; hỗ trợ cải thiện sức khỏe, dành cho phụ nữ chuẩn bị mang thai và đang mang thai. Cách dùng: 1 viên mỗi ngày sau bữa ăn.
- Combo chuẩn bị mang thai cho bố và mẹ: bộ gồm Perdays Activated Folate & B-Vitamins, Perdays Probiotic 360° & Vitamin D (hỗ trợ tốt cho tiêu hóa; người đang nôn mửa cần hỏi ý kiến chuyên gia y tế trước khi dùng) và Perdays Men's Cleanse & Fertility Support (bổ sung dưỡng chất cho nam giới giai đoạn chuẩn bị làm bố). Công dụng và cách dùng theo từng sản phẩm trong bộ, xem hướng dẫn trên nhãn.
Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Khi nào cần đi khám ngay?
Trong thời gian chuẩn bị hoặc khi vừa biết có thai, mẹ cần đến cơ sở y tế ngay nếu có:
- Trễ kinh hoặc thử thai dương tính kèm đau bụng dữ dội, đau lệch một bên, ra máu âm đạo, choáng váng hoặc ngất, có thể là dấu hiệu thai ngoài tử cung.
- Sốt kèm phát ban khi đang hoặc nghi đang mang thai, hoặc vừa tiếp xúc người bị sởi, rubella, thủy đậu.
- Ra máu âm đạo bất thường, đau vùng chậu kéo dài, khí hư có mùi hôi kèm sốt.
- Bệnh mạn tính trở nặng: đường huyết, huyết áp không kiểm soát được, co giật.
Câu hỏi thường gặp về khám tiền thai sản
Khám tiền thai sản có cần nhịn ăn không?
Tùy gói khám. Nếu có xét nghiệm đường huyết lúc đói hoặc mỡ máu, mẹ thường được yêu cầu nhịn ăn vài giờ, vẫn có thể uống nước lọc. Mẹ nên hỏi cơ sở y tế khi đặt lịch.
Tiêm rubella xong bao lâu thì có thai được?
CDC khuyên tránh mang thai ít nhất 4 tuần sau khi tiêm vắc xin sởi, quai bị, rubella. Một số cơ sở tư vấn khoảng cách dài hơn, mẹ nên làm theo hướng dẫn của nơi tiêm.
Đã khám sức khỏe định kỳ ở công ty thì có cần khám lại không?
Khám định kỳ thường không gồm miễn dịch rubella, viêm gan B, HIV, giang mai hay sàng lọc thalassemia. Mẹ mang kết quả cũ theo để bác sĩ chỉ làm thêm những mục còn thiếu.
Nên khám trước mang thai ở đâu?
Mẹ có thể khám tại bệnh viện phụ sản, khoa sản bệnh viện đa khoa hoặc phòng khám sản phụ khoa đủ điều kiện xét nghiệm. Nếu cần tư vấn thalassemia, nên chọn nơi có chuyên khoa huyết học.
Mẹ còn băn khoăn?
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Mẹ cần tư vấn dưỡng chất theo tuần thai, gửi câu hỏi cho Perdays nhé.






